Het aantal verkeersincidenten met lichte motorvoertuigen, zoals scooters, bromfietsen en andere gemotoriseerde tweewielers, loopt op. Hoewel het totale aantal verkeersdoden in Nederland over een langere periode is gedaald, laten recente cijfers zien dat het aantal gewonden en incidenten met deze voertuigen juist groeit. Dat zorgt voor nieuwe uitdagingen op het gebied van verkeersveiligheid, opleiding en bewustwording.
Meer lichte motorvoertuigen op de weg
De populariteit van lichte motorvoertuigen is de afgelopen jaren sterk toegenomen. Scooters zijn erg populair vanwege hun flexibiliteit, bijvoorbeeld in de stad, en de relatief lage kosten. Tegelijkertijd groeit het aantal gebruikers, vooral onder jongeren en forenzen, wat de kans op incidenten automatisch vergroot.
Zo blijkt uit recente analyses dat er jaarlijks tienduizenden scooterongevallen plaatsvinden in Nederland. In een recent jaar waren er meer dan 14.000 ongevallen met scooters of bromfietsen, waarvan duizenden met letsel tot gevolg. Dat aantal ligt ruim hoger dan vóór de pandemie.
Überhaupt is het aantal verkeersgewonden gestegen. Uit recente verkeersveiligheidsrapporten blijkt dat het aantal ernstig gewonden oploopt tot duizenden per jaar, ondanks een relatief stabiel aantal verkeersdoden.
Jongeren en beginnende bestuurders
Het lijkt erop dat de stijging van ongevallen samengaat met een grotere hoeveelheid jonge en onervaren bestuurders. Onderzoek laat zien dat een aanzienlijk deel van de slachtoffers bij scooterongevallen jong is, vaak tussen de 16 en 18 jaar. Deze groep heeft relatief weinig rijervaring en vertoont vaker risicovol gedrag in het verkeer.
Daarbij spelen zaken als overschatting van rijvaardigheid, afleiding door smartphonegebruik en groepsdruk een rol. Onoplettendheid bij afslaan of kruisingen is bijvoorbeeld een veelvoorkomende oorzaak van ongevallen met scooters.
Mede hierom is een goede rijopleiding extra belangrijk. In steden waar veel scooter wordt gereden, kiezen steeds meer jongeren voor lessen. Door bijvoorbeeld scooter rijles in Eindhoven te volgen, ontwikkel je je rijvaardigheden en leer je verantwoord rijgedrag aan dat ongelukken kan helpen voorkomen.
Veranderende regelgeving en veiligheidseisen
De overheid probeert de veiligheid te verbeteren met nieuwe regels. Een voorbeeld hiervan is de helmplicht voor snorscooters, die sinds 2023 in Nederland geldt. Deze maatregel is ingevoerd om hoofdletsel bij ongevallen te beperken.
Dit soort regels zien we ook in andere landen. Europese landen voeren bijvoorbeeld strengere regels in rond elektrische scooters, zoals verplichte helmen, verzekeringen en registratie. Dat gebeurt vaak naar aanleiding van een groeiend aantal incidenten en maatschappelijke zorgen over verkeersveiligheid. Toch blijkt vaak dat regelgeving maar een klein onderdeel is van de oplossing. Uiteindelijk moeten bewuster rijgedrag in combinatie met een veilige infrastructuur en een goed voertuig de risico’s verder verminderen.
In het geval dat er toch iets gebeurt, dan is het handig om direct de schade af te handelen.
Infrastructuur en verkeersdrukte
Nederland staat bekend om zijn goede fietsinfrastructuur, maar de combinatie van fietsers, e-bikes, scooters en auto’s zorgt steeds vaker voor ingewikkeldere en gevaarlijkere verkeerssituaties. Vooral in drukke steden ontstaan er sneller problemen op drukke fietspaden en kruispunten.
Daarbij zijn scooters sneller dan fietsen en kunnen andere deelnemers niet altijd inschatten hoe snel een scooter op je af kan komen. Dit verhoogt het risico op botsingen, zeker bij druk verkeer of verwarrende verkeerssituaties.
Om de risico’s dus nog verder te verminderen, kunnen er aanpassingen worden gedaan aan de infrastructuur. Denk bijvoorbeeld aan duidelijk gescheiden rijstroken of het ophelderen van de verkeerssituatie bij een druk kruispunt.
Technologische ontwikkelingen
Doordat er steeds meer verandert in het verkeer op technologisch gebied, kan dit ook zeker een reden zijn dat het risico op ongelukken groter wordt. De elektrificatie van vervoer zorgt voor stillere voertuigen, wat soms juist een extra risico vormt omdat andere weggebruikers ze minder snel horen.
Ook bijvoorbeeld de opkomst van elektrische steps zorgt ervoor dat er meer weggebruikers zijn die we minder goed kunnen inschatten. Op dit soort voertuigen kunnen we nog niet altijd goed inspelen, zowel als bestuurders als de infrastructuur.
Bewustwording
De combinatie van meer lichte motorvoertuigen, technologische trends en achterblijvende regelgeving en infrastructuur kan het risico op ongelukken dus laten groeien. Dat zien we ook terug in de cijfers. Het is dan ook van belang dat er op zo’n momenten extra aandacht gaat naar verkeersveiligheid. Hierbij moeten alle factoren onder de loep worden genomen om zo te kijken hoe het verkeer opnieuw geregeld moet gaan worden in de toekomst met alle veranderingen die zich momenteel voordoen.
