Plantaardig eten is tegenwoordig geen niche meer en voor veel consumenten hoort het inmiddels gewoon bij hun eetpatroon. Hoewel een plantaardig dieet erg goed kan zijn voor jezelf en de natuur, zorgt dit wel voor de nodige gevolgen binnen de markt. Waar gespecialiseerde plantaardige zaken zo bijvoorbeeld jarenlang groeiden, verschuift de vraag nu naar bredere concepten. Supermarkten en ketens spelen daar actief op in door plantaardige opties standaard op te nemen in hun aanbod. Ook restaurants passen hun menu’s aan zonder zichzelf opnieuw te positioneren, waardoor plantaardig eten onderdeel wordt van het reguliere aanbod.
Plantaardig eten als dagelijkse keuze
Vandaag de dag zijn we erg flexibel met ons dieet. Sommige dagen eten we vlees, de andere dag kiezen we voor plantaardig. Eetlabels voelen niet meer zo extreem als eerst, waardoor we meer vrijheid hebben om te experimenteren. Dat wordt versterkt doordat plantaardige producten inmiddels overal beschikbaar zijn. In de supermarkt liggen ze gewoon tussen de bekende schappen en ook in reguliere restaurants zijn ze niet meer weg te denken. Daardoor voelt plantaardig eten niet langer als een aparte route, maar als één van de vanzelfsprekende keuzes.
Tegelijk verandert de invulling van plantaardige gerechten en verschuift de focus van vleesvervangers naar vertrouwde smaken en ingrediënten. Dat maakt de overstap kleiner: mensen hoeven hun eetgewoonten niet radicaal aan te passen om vaker voor plantaardig te kiezen!
Supermarkten en ketens zetten de toon
Vooral supermarkten en grote horecaketens spelen een belangrijke rol in deze verschuiving. Door hun schaal en zichtbaarheid bepalen zij in hoge mate wat consumenten dagelijks tegenkomen. Plantaardige producten krijgen zo een vaste plek in het aanbod en worden niet langer apart gepresenteerd, maar naast vertrouwde producten. Ook prijs maakt daarbij het verschil, want dankzij schaalvoordeel kunnen supermarkten plantaardige producten scherp aanbieden.
Huismerken en acties zorgen ervoor dat plantaardig niet meer automatisch als duurder wordt gezien. De keuze wordt daarmee steeds vaker bepaald door gemak en prijs, in plaats van door overtuiging. In de horeca zie je een vergelijkbare beweging. Plantaardige gerechten maken deel uit van het vaste menu en worden niet meer als aparte categorie gepresenteerd. Dat vergroot de toegankelijkheid voor gasten, maar zet tegelijkertijd kleinere gespecialiseerde aanbieders onder druk, die niet dezelfde schaal en zichtbaarheid hebben.
Gespecialiseerde zaken voelen de concurrentie
Dat de groei van volledig plantaardige concepten afvlakt, betekent overigens niet dat de interesse afneemt. Het aanbod is simpelweg veel breder geworden. Omdat plantaardige gerechten inmiddels overal te vinden zijn, hoeven consumenten er niet meer speciaal naar op zoek. Hierdoor verandert ook de rol van gespecialiseerde zaken. Ze blijven aantrekkelijk voor een vaste groep liefhebbers die bewust voor plantaardig kiest. Nieuwe of minder uitgesproken doelgroepen komen vaker terecht bij gemengde concepten, waar de keuze minder zwart-wit is. In een mediterraans restaurant in Amsterdam is het bijvoorbeeld heel normaal dat plantaardige gerechten naast vis- en vleesopties op de kaart staan.
Voor ondernemers vraagt dat om een andere benadering. Alleen specialisatie is niet langer voldoende. Onderscheid zit steeds meer in kwaliteit, verhaal en beleving. Zaken die daarop inzetten, weten hun positie te behouden. Wie vooral leunt op het plantaardige label, merkt dat de concurrentie toeneemt doordat reguliere horeca blijft meebewegen.
De grote steden lopen voorop
In grote steden is deze ontwikkeling het duidelijkst zichtbaar. Door de diversiteit aan gasten richten restaurants hun menu’s breder in, waardoor variatie geen extra toevoeging meer is, maar een vanzelfsprekend onderdeel van de kaart. Internationale keukens, waarin groenten, granen en peulvruchten al centraal staan, sluiten naadloos aan bij deze ontwikkeling. Het aanbod groeit niet vanuit een tijdelijke trend, maar vanuit bestaande eetculturen. Daarnaast zorgt de hoge concentratie aan horecazaken voor extra concurrentie. Restaurants moeten zich blijven onderscheiden en bieden daarom vaker keuzevrijheid. Plantaardige opties helpen om een breder publiek aan te spreken.
Plantaardig eten is inmiddels geïntegreerd in het dagelijkse aanbod. Voor gespecialiseerde zaken betekent dit een overgang van snelle groei naar een fase van consolidatie. Tegelijk ontstaat ruimte voor nieuwe vormen van horeca, waarin flexibiliteit en keuze centraal staan. De markt beweegt mee met een consument die per moment beslist wat hij eet, in plaats van zich vast te leggen op één eetstijl.
