Elk jaar overlijden in Nederland honderden mensen waarbij niemand zich meldt als erfgenaam. Of waarbij niemand in het testament als erfgenaam aangegeven staat, of waarbij alle bekende erfgenamen de erfenis verwerpen. In deze gevallen blijft een woning achter waar op dat moment niemand verantwoordelijk voor is. Wie spoort dan de erfgenamen op en wat gebeurt er ondertussen met het huis?
Hoe wordt bepaald wie er verantwoordelijk is voor het huis?
In eerste instantie zijn de erfgenamen verantwoordelijk voor het huis. Als er geen erfgenamen aangegeven zijn, regelt de wet wie er erft. Meestal zijn dat de partner en de kinderen van de overledene. Zijn die er niet, dan komen de ouders, broers en zussen in aanmerking.
Als er niemand reageert op een overlijden, dan gaat het Rijksvastgoedbedrijf op zoek naar erfgenamen. Zij opereren vanuit de overheid en proberen bezittingen zoveel mogelijk bij de rechtmatige erfgenamen te krijgen.
Verschil tussen een koopwoning en een huurwoning
Een koopwoning valt onder de nalatenschap. Zolang niet vaststaat wie erft, gebeurt er weinig met het huis, behalve dat het leegstaat en onderhouden moet blijven. Bij een huurwoning zit dat anders. Het huurcontract stopt niet automatisch bij het overlijden van de huurder. Daardoor moet de verhuurder zelf regelen dat de woning wordt opgezegd en leeggeruimd als niemand reageert.
Dat leegruimen is voor een verhuurder vaak een gevoelige klus. Er staan nog persoonlijke spullen van de huurder en niemand van de familie is bereikbaar of bekend. Veel verhuurders kloppen daarom liever aan bij een gespecialiseerd bedrijf voor hulp bij ontruiming na overlijden.
Wat gebeurt er met de woning als er geen erfgenaam gevonden wordt?
Als na het onderzoek van het Rijksvastgoedbedrijf blijkt dat er geen erfgenaam is, dan neemt de overheid de nalatenschap over. De woning wordt dan leeggehaald en de inboedel veiliggesteld, een proces dat ‘bereddering’ heet. Daarmee wordt voorkomen dat het huis nog jarenlang blijft staan zoals de bewoner het achter heeft gelaten.
Meldt zich daarna nog geen erfgenaam, dan wordt de nalatenschap omgezet in geld. Dat bedrag komt twintig jaar in de consignatiekas van het ministerie van Financiën te staan. Als zich in die twintig jaar niemand meldt, dan gaat het geld naar de Staat.
Wat je zelf kunt doen als je erfgenaam bent
Denk je dat je erfgenaam bent van iemand die is overleden, maar weet je dat niet zeker? Neem dan contact op met een notaris. Die zoekt uit of er een testament is. Ook helpt de notaris je bij de benodigde vervolgstappen.
Wil je ook weten hoe overlijden verder impact heeft op de samenleving? Lees ook hoe de Nederlandse uitvaartbranche verandert.
Veelgestelde vragen
Wat gebeurt er met een woning als er wél een erfgenaam bekend is?
Dan bepaalt de erfgenaam zelf wat er met het huis gebeurt. Met een verklaring van erfrecht kan die het huis verkopen, zelf bewonen of een mede-erfgenaam uitkopen. Daarbij komt vaak ook erfbelasting kijken.
Wat gebeurt er met eventuele schulden als er geen erfgenaam is?
Schulden vallen ook onder de nalatenschap. Als er niet genoeg vermogen is om ze te betalen, dan is het een mogelijkheid om de erfenis te verwerpen.
Kan ik me nog jaren later melden als erfgenaam?
Ja, dat kan. Zolang het geld in de consignatiekas staat, kun je je bij het Rijksvastgoedbedrijf melden. Wacht je echter langer dan twintig jaar, dan blijft het geld van de Staat.
Wie verkoopt de woning uiteindelijk?
Het Rijksvastgoedbedrijf laat de woning taxeren zodra vaststaat dat er geen erfgenaam is. Vervolgens schakelen ze een notaris in om de verkoop namens de Staat te regelen. De opbrengst gaat niet meteen naar de Staat, maar eerst naar de consignatiekas. Zo kan een erfgenaam die zich later alsnog meldt nog aanspraak maken op zijn deel.
